Sinds 2 februari 2025 zijn gemeenten wettelijk verplicht om aantoonbare maatregelen te nemen om de AI-geletterdheid van hun medewerkers te ontwikkelen. Dat staat in Artikel 4 van de EU AI Act. Welke kennis per rol nodig is volgens de EU AI Act, leest u in een apart inzicht. Niet als aanbeveling, maar als wet. De verplichting geldt al; per 2 augustus 2026 wordt breder toezicht door nationale toezichthouders operationeel. Voor gemeenten met een eigen OCMW of zorgafdeling zijn daarnaast de sectormodules voor HR en zorg beschikbaar.
Guidance rond AI in publieke dienstverlening wordt stap voor stap concreter. Wij volgen die via de door AIAdopt ontwikkelde EU AI Act Monitor en werken de modules voor gemeenten bij.
Sinds 27 juli 2026 schrijft de wet geen te bereiken niveau meer voor. Waarom opleiden dan nog steeds loont, leest u in de rekening van niet opleiden.
De situatie in gemeenten
Ambtenaren gebruiken AI dagelijks: voor verslagen, correspondentie, beleidsstukken en klantcontact. Maar in de meeste gemeenten zijn daar geen duidelijke afspraken over. Dat is een probleem: niet alleen voor compliance, maar ook voor databescherming en publieksvertrouwen.
Wat artikel 4 concreet betekent voor uw gemeente
- 1De verplichting geldt voor élke medewerker die met AI werkt of erdoor beïnvloed wordt
- 2De wet schrijft niet voor hoe u het regelt, wel dat u het kunt bewijzen bij een audit
- 3Een interne sessie zonder toets is niet aantoonbaar. Een certificaat wel
Welke modules passen bij gemeenten
| Module | Doelgroep | Duur |
|---|---|---|
| M1AI op de werkvloer | Alle medewerkers | 25 min |
| M2AI verantwoord inzetten | Management en bestuur | 25 min |
| M3-PDAI en publieke dienstverlening | Beleidsmedewerkers en ambtenaren | 30 min |
| M3-HRAI en werving en selectie | HR-medewerkers | 30 min |
| M3-ZOAI en zorg | OCMW en zorgpersoneel | 30 min |
| M4AI beheren en beveiligen | IT-afdeling | 25 min |
Waarom een certificaat?
Het AIAdopt certificaat is 12 maanden geldig en toont via de eindtermen welke kennis een medewerker bij de lokale overheid heeft opgedaan. De EU AI Act verplicht aantoonbare maatregelen om de AI-geletterdheid van medewerkers te ontwikkelen, geen specifiek certificaat. Een certificaat met heldere eindtermen is wel de eenvoudigste manier om die kennis aantoonbaar te maken.
Praktisch geregeld
- ✓Online, op eigen tempo
- ✓Factuur op bestelling en PO-nummer mogelijk
- ✓Beschikbaar in Nederlands, Frans en Engels
- ✓Toegang via een unieke organisatiecode